انرژی الکتریکی نقشی بیبدیل در زندگی بشر ایفا نموده و قطع به یقین دنیای بدون برق، غرق در ظلمت و تاریکی خواهد بود. پس از آنکه نوابغ صنعت برق یعنی دانشمندانی چون ادیسون، فارادی، تسلا و …، انرژی الکتریکی را به متن زندگی بشر وارد نمودند؛ پی به این نکته مهم بردند که در صورت وجود اشتباه و خطا در مدار و سیمبندیها علاوه بر آنکه جان آدمی به خطر میافتد بلکه تجهیزات نیز آسیب میبینند.
از همین روی به فکر افتادند تا تجهیزاتی را جهت حفاظت مدار الکتریکی و جان آدمی طراحی نمایند که پس از ممارست فراوان به نتایج بسیار مهمی دست یافتند که امروزه ما آنها را با نام تحهیزات حفاظتی میشناسیم. تجهیزات حفاظتی تنوع بسیار بالایی داشته و با توجه به اهمیت وافر آنها، تلاشهای فراوانی جهت پیشرفت این حوزه وجود دارد.
یکی از مهمترین سیستمهای هر خودرویی، سیستم الکتریکی آن بوده که حفاظت از آنها بر عهده تجهیزات حفاظتی بوده که در این مقاله سعی در بررسی این تجهیزات حفاظتی داریم.
فیوز چیست؟
در اولین بخش از مقاله ” وظیفه فیوز در خودرو چیست؟ ” به توضیح خود فیوز خواهیم پرداخت .فیوز وسیلهای حفاظتی است که جهت حفاظت تجهیزات در برابر اضافه جریان ناشی از اضافه بار و یا اتصال کوتاه به کار برده میشود. حتما تا به حال پیش برایتان پیش آمده است که فیوز خانهتان عمل کرده و یا در اصطلاح عام، پریده است؛ در واقع در این هنگام فیوز از وسایل خانه شما مراقبت نموده است.
در خودرو نیز بسته به مدل و سازنده خودرو، سیستمهای الکتریکی متعددی (هر چند شاید در مورد خودروهای داخلی، صفت متعدد چندان پسندیده نباشد!) وجود داشته و باید در مقابل جریانهای بیشتر از مقادیر نامی محافظت شوند که این حفاظت نیز بر عهده فیوزها است.
حفاظت مدارات الکتریکی در خودروها بر عهده فیوزها بوده و این قطعات با فدای جان خود مانع از آسیب به تجهیزات الکتریکی میشوند.
تجهیزات الکتریکی در خودروها
با توجه به نوع خودرو، سازنده آن و … تجهیزات الکتریکی متنوعی در خودروها وجود داشته و روزبهروز نیز بر تعداد این تجهیزات و سیستمهای الکتریکی افزوده میشود. کمپانیهای سازنده به دنبال افزودن مزیتهای رقابتی و آپشنهای جدیدی به محصولات خود هستند که از قضا سیستمهای الکتریکی، نقش بسیار اساسی در آنها دارند. مهمترین تجهیزات الکتریکی خودروها شامل موارد ذیل است:
- برفپاککنها
- فن رادیاتور
- پمپ بنزین
- کیلومترشمار
- فندک
- قفل مرکزی
- واحد کنترل خودرو (ECU)
- فلاشر
- ترمز
- چراغها
- سیستم صوتی
- بالابر شیشه
- صندلیهای برقی
- آینههای تاشو برقی
- بوق
- انواع سنسورهای الکتریکی
- و …
نحوه عملکرد فیوز
فیوزها انواع مختلفی داشته و به تبع آن نیز دارای مکانیزم عملکردی متفاوتی هستند از همین رو در این بخش از مقاله ” وظیفه فیوز در خودرو چیست؟ ” به توضیح نحوه عملکرد فیوز خواهیم پرداخت. لازمبهذکر است فیوزهای مورد استفاده در خودروها دارای المان ذوبشونده هستند.
این فیوزها دارای یک نوار فلزی هستند که در داخل یک محفظه نارسانا به همراه جرقهگیر قرار داده میشوند. زمانیکه جریان بیش از حد مجاز افزایش مییابد این نوار فلزی ذوب شده و در نتیجه مسیر جریان بسته خواهد شد.
انواع فیوزهای مورد استفاده در خودرو
فیوزها دارای تنوع بسیار بالایی هستند ولیکن تنها چند نوع محدود آن در خودروها مورد استفاده قرار میگیرند که عبارتند از:
فیوزهای مستطیلی و سرامیکی: فیوزهای سرامیکی، پرکاربردترین نوع فیوز در خودروها هستند. این فیوزها از دو پایه تشکیل شدهاند که توسط یک سیم ضخیمتر هم به هم وصل شدهاند. چنانچه جریان از مقدار نامی تجاوز نماید، سیم رابط ذوب شده؛ ارتباط بین دو پایه قطع شده و در نتجه مسیر جریان باز خواهد شد.
- فیوزهای شیشهای: فیوزهای شیشهای از دیگر فیوزهایی هستند که در خودروها مورد استفاده قرار گرفته و اتصال دو سر فیوز با یک سیم نازک انجام میگیرد و در صورت عبور جریان بیش از مقدار معمول ذوب میگردد.
- فیوز فلزی: در فیوز فلزی در صورت عبور جریان بیش از مقدار نامی، ارتباط بین دو سر آن قطع شده و مدار در مقابل اضافه جریان محافظت میگردد.
